# Mutabakatlı kıymet takdiri

> Kaynak: https://aleniekspertiz.com/hizmetler/mutabakatli-kiymet-takdiri  
> Yayımlayan: Aleni Sigorta Ekspertiz  
> Son güncelleme: 12 Kasım 2026

Sigortaladığınız varlıkların değerini hasardan sonra değil, poliçeden önce netleştirin. Bina, makine, demirbaş ve stoklarınızın değerini yerinde inceleyip sigortacınızla üzerinde anlaşacağınız bir rapora bağlıyoruz.

## Mutabakatlı kıymet takdiri nedir?

Mutabakatlı kıymet takdiri, sigorta teminatına konu olacak taşınır ve taşınmaz varlıkların rayiç ya da ikame değerinin ayrıntılı bir ekspertiz çalışmasıyla belirlenmesidir.

Çalışmanın sonunda hazırlanan rapordaki değerler üzerinde sigortalı ve sigortacı mutabık kalır. Ardından düzenlenen poliçeye, sigorta bedellerinin mutabakatlı kıymet takdirine dayandığına ilişkin bir kayıt (şerh) konur. Böylece değer, hasar anında yeniden tartışılacak bir konu olmaktan çıkar.

## Rayiç değer ve ikame değer

| Kavram | Anlamı |
| --- | --- |
| Rayiç değer | Varlığın, yaşı ve yıpranması dikkate alınarak bugünkü piyasa koşullarındaki değeri |
| İkame (yeni) değer | Aynı nitelikteki yeni bir varlığın bugün edinilmesi ya da yeniden yapılması için gereken tutar |

Hangi değerin esas alınacağı, poliçenin türüne ve taraflar arasındaki anlaşmaya göre belirlenir. Raporda her kıymet grubu için kullanılan yöntem açıkça yazılır.

## Neden yaptırılır?

- **Eksik sigortayı önler:** Sigorta bedeli gerçek değerin altında kalırsa hasar oransal olarak karşılanır; fark sigortalıda kalır.
- **Aşkın sigortayı önler:** Bedelin gerçek değerin üzerinde yazılması tazminatı artırmaz, yalnızca gereksiz prim ödenmesine yol açar.
- **Hasar sürecini kısaltır:** Değer önceden saptandığı için hasar anındaki inceleme zararın kendisine odaklanır.
- **İki tarafı da korur:** Sigortalı neyi ne kadar bedelle sigortalattığını, sigortacı hangi riski üstlendiğini bilir.

Enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde makine, inşaat ve hammadde fiyatları hızla değişir. Birkaç yıl önce belirlenmiş bedellerle yenilenen poliçeler, fark edilmeden eksik sigortaya dönüşebilir. Konuyu [mutabakatlı kıymet takdiri neden önemlidir](https://aleniekspertiz.com/blog/mutabakatli-kiymet-takdiri-neden-onemlidir) başlıklı yazımızda örneklerle anlattık.

## Kimler için uygundur?

Fabrikalar, atölyeler, depolar, oteller, hastaneler, alışveriş merkezleri ve büyük ticari işletmeler gibi çok sayıda ve yüksek değerli kıymeti bulunan sigortalılar için özellikle yararlıdır. Bu çalışma titiz, zaman alan ve ayrıntılı bir inceleme gerektirir; karşılığında sigortalının da sigortacının da haklarını koruyan sağlam bir dayanak oluşturur.

## Değerini belirlediğimiz kıymetler

- **Binalar:** Yapı türü, alan, yaş ve malzeme niteliğine göre yeniden yapım maliyeti; arsa değeri hesaba katılmaz.
- **Makine ve tesisat:** Makinelerin markası, modeli, kapasitesi ve yaşı; güncel yeni değerleri ve yıpranma payları.
- **Demirbaş ve emtia:** Demirbaşların, hammadde, yarı mamul ve mamul stoklarının sayımı ve kayıtlarla karşılaştırılması.
- **Mutabakat ve şerh:** Rapordaki değerlerin taraflarca kabulü ve poliçeye mutabakat kaydının konulması.

## Kıymet takdiri çalışması nasıl yürür?

1. **Talep ve kapsam:** Hangi adreslerin ve hangi kıymet gruplarının inceleneceği belirlenir.
2. **Belgelerin incelenmesi:** Sabit kıymet listeleri, projeler, faturalar ve stok kayıtları toplanır.
3. **Yerinde tespit:** Binalar ölçülür, makineler tek tek görülür ve fotoğraflanır, stoklar sayılır.
4. **Değerleme:** Güncel maliyet ve piyasa verileriyle her kıymet grubunun değeri hesaplanır.
5. **Rapor ve mutabakat:** Rapor sigortalı ve sigortacıya sunulur; değerler üzerinde mutabakat sağlanır.

## Kıymet takdiri için gereken belgeler

Belgeler ne kadar düzenliyse çalışma o kadar hızlı ilerler. Eksik belgeler yerinde tespitle tamamlanır.

- Mevcut sigorta poliçeleri
- Tapu, yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi ve mimari projeler
- Sabit kıymet (demirbaş) listesi ve amortisman kayıtları
- Makinelerin fatura, teknik özellik ve varsa kapasite raporları
- Stok listeleri ve envanter kayıtları
- Tesisin yerleşim planı

## Sık sorulan sorular

### Mutabakatlı kıymet takdiri zorunlu mu?

Hayır, isteğe bağlıdır. Ancak yüksek bedelli ve çok kalemli işletmelerde sigorta bedelinin doğru belirlenmesi için sıkça başvurulan bir yöntemdir.

### Rapor ne kadar süre geçerlidir?

Raporun hangi süreyle ve hangi koşullarla geçerli sayılacağı poliçedeki mutabakat kaydında belirtilir. Fiyatların hızlı değiştiği dönemlerde, yeni yatırımlarda ve önemli makine alımlarında değerlerin güncellenmesi gerekir.

### Arsa değeri neden hesaba katılmıyor?

Sigorta, zarar görebilecek kıymeti güvence altına alır. Yangın ya da benzeri bir olayda arsa yok olmaz; zarar gören yapıdır. Bu nedenle bina değeri, yapının yeniden inşa maliyeti üzerinden belirlenir.

### Kıymet takdiri yapılmışsa hasarda eksper yine gelir mi?

Evet. Kıymet takdiri sigorta değerini belirler; hasar gerçekleştiğinde zararın nedeni, kapsamı ve tutarı yine hasar ekspertiziyle tespit edilir. Fark, değer konusunun baştan çözülmüş olmasıdır.

### Çalışmayı kim talep edebilir?

Sigortalı, sigorta şirketi ya da aracı (acente, broker) talep edebilir. Çalışmanın kapsamı ve ücreti işin başında belirlenir.

## İlgili hizmetler

- [Yangın](https://aleniekspertiz.com/hizmetler/yangin)
- [Mühendislik](https://aleniekspertiz.com/hizmetler/muhendislik)
- [Enerji](https://aleniekspertiz.com/hizmetler/enerji)