Blog · Oto kaza
Araç değer kaybı nedir, nasıl hesaplanır?
Aracınız kusursuz onarılmış olabilir; yine de satarken “hasar kayıtlı” olduğu için daha düşük fiyat teklif edilir. Bu farkın adı değer kaybıdır ve belirli koşullarda karşı tarafın sigortasından talep edilebilir.
Yazan: Aleni Sigorta Ekspertiz3 dk okuma
Bu yazıda
Değer kaybı nedir?
Değer kaybı, kazada hasar gören bir aracın onarıldıktan sonraki piyasa değeri ile kazadan hemen önceki piyasa değeri arasındaki farktır.
İkinci el alıcısı, aynı model ve yaştaki iki araçtan hasar kaydı olmayanı tercih eder; hasar kayıtlı olan için daha düşük bir fiyat önerir. Onarım ne kadar iyi yapılmış olursa olsun bu fark oluşur, çünkü fark onarımın kalitesinden değil, aracın geçmişinden doğar. Hukuken bu, kazaya neden olanın gidermesi gereken gerçek bir zarar sayılır.
Kim, kimden talep edebilir?
Değer kaybı, kazada kusurlu olan aracın zorunlu trafik sigortasından talep edilir. Talep, poliçenin maddi zarar limitiyle ve karşı tarafın kusur oranıyla sınırlıdır.
- Kazada kusurunuz yoksa değer kaybının tamamını talep edebilirsiniz.
- Kusur paylaştırılmışsa, karşı tarafın kusuru oranında talep edebilirsiniz.
- Kazada tam kusurluysanız değer kaybı talep edemezsiniz.
- Kendi kasko poliçeniz, ayrıca kararlaştırılmadıkça değer kaybını karşılamaz.
Hesapta nelere bakılır?
Değer kaybı hesabı özünde bir piyasa değeri karşılaştırmasıdır: aracın kazadan önceki rayiç değeri ile onarılmış hâlinin rayiç değeri. Bu iki değeri belirlerken eksper şu etkenleri dikkate alır:
| Etken | Etkisi |
|---|---|
| Aracın yaşı ve kilometresi | Yeni ve az kullanılmış araçlarda değer kaybı daha belirgin olur. |
| Kaza öncesi piyasa değeri | Hesabın başlangıç noktasıdır; emsal araç fiyatlarıyla belirlenir. |
| Hasarın yeri ve niteliği | Taşıyıcı aksamı, şasiyi ya da çok sayıda kaporta parçasını etkileyen hasarlar daha fazla değer düşürür. |
| Onarım yöntemi | Parçanın değiştirilmesi, kesilip kaynatılması ya da boyanması farklı etki yapar. |
| Önceki hasarlar | Aynı bölge daha önce hasar görmüşse yeni hasarın yol açtığı ek kayıp azalır. |
Bu yazıda bir formül ya da oran vermiyoruz, çünkü değer kaybının hesaplanma yöntemi yıllar içinde mevzuat değişiklikleri ve yargı kararlarıyla birkaç kez değişti. Güncel uygulamayı ve aracınıza özel tutarı, dosyayı inceleyen eksper belirler.
Her hasar değer kaybı doğurur mu?
Hayır. Aracın değerini kayda değer biçimde etkilemeyen küçük onarımlar, örneğin boyasız göçük düzeltme ya da cam, lastik ve sökülüp takılan plastik parçaların değişimi, çoğu zaman değer kaybı sayılmaz. Çok yaşlı ya da çok yüksek kilometreli araçlarda da hesaplanan kayıp düşük çıkar.
Başvuru nasıl yapılır?
Belgeleri toplayın
Kaza tutanağı, ruhsat, onarım faturası ve hasar fotoğraflarını bir araya getirin.
Değer kaybını hesaplatın
Bir sigorta eksperi aracı ve belgeleri inceleyerek değer kaybını raporlar.
Sigorta şirketine başvurun
Talebinizi, karşı tarafın trafik sigortacısına yazılı olarak iletin.
Yanıtı değerlendirin
Sonuç alamazsanız Sigorta Tahkim Komisyonu ya da yargı yoluna başvurabilirsiniz.
Başvuru için bir aracıya ihtiyacınız yoktur. Zarar gören kişi, tutarı bir ekspere hesaplattıktan sonra talebini doğrudan sigorta şirketine iletebilir. Zamanaşımı süreleri ve itiraz yolları konusunda emin değilseniz bir hukukçuya danışmanızda yarar var.
Hangi belgeler gerekir?
- Kaza tespit tutanağı ya da kolluk zaptı
- Araç ruhsatı ve araç sahibinin kimlik bilgileri
- Onarıma ilişkin fatura ve varsa hasar ekspertiz raporu
- Aracın kaza sonrası ve onarım sonrası fotoğrafları
- Karşı tarafın trafik sigortası poliçe bilgileri
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş ya da tazminat taahhüdü değildir. Her dosya kendi poliçesi ve koşullarıyla değerlendirilir.
